Recept oorlogstaart of bakketaart

 

De ‘bakketaart’ werd gegeten tijdens de oorlog, maar ook lang daarna nog. De naam ‘bakketaart’ komt van ‘bak’, Fries voor beschuit.

Ingrediënten:

- rol beschuit

- pak meelkoekjes (rechthoekige!)

- 1 liter melk

- 65 gram custard

- 65 gram suiker

- pot aardbei jam (of andere jam)

 

Breng de melk langzaam aan de kook. Doe de custard en de suiker in een kom. Meng ong. 6 eetlepels warme melk toe aan de custard + suiker-mix. Goed roeren tot alle klontjes eruit zijn! Dan toevoegen aan de melk, goed roeren en nog even 3 minuten door laten koken (zachtjes). Verdeel ondertussen de bodem van de springvorm met beschuit. Vul alle gaten hiermee op.

Giet de helft van de custardpudding over de beschuit. Dek de pudding vervolgens af met meelkoekjes. Bestrijk de meelkoekjes eventueel (hoeft niet) met aardbeienjam. Giet vervolgens de rest van de pudding erover en dek weer af met meelkoekjes. Deze laag afsmeren met aardbeienjam. Doe de taart een nachtje in de koelkast en smullen maar!


 

• 28 oktober Het nieuwe persbericht voor De Kraak van de Klaas als docufilm stond in verschillende kranten zoals De Franeker Courant, De Bildtse Post, De Stienser en zelf in de Actief



• 23 oktober 2020

Faber Audiovisuals is bezig met de montage van De Kraak van de Kluis. De pauze gaat eruit en er komen een paar nieuwe fragmenten in; en met extra beelden wordt van de live-registratie nog meer een film gemaakt. Niet toevallig is de reprise op 22 november, de dag waarop de verzetsgroep in Liauckema State werd opgepakt. De vertoning van De Kraak is nu met een digitaal beleefpakket. Maar er zijn nog een paar jutezakken over. Wie als eerste een kaartje koopt, kan de zak met inhoud gratis ophalen.

Foto: Marieke Swart en Jitze Grijpstra als Marthe Kolk en Jelle


• 17 oktober De kraak van de kluis op herhaling


 

• 28 september.Ontzettend veel leuke berichtjes na afloop van De kraak van de kluis. Een handvol reacties:

Ik wil jullie bedanken voor het mooie stuk van mijn Oom Lolle. Het was een geweldige weergave van de werkelijkheid! Dank jullie wel allemaal! Hartelijke groet van Sjoukje Rondaan (Lelystad)

 

Ik vond het een goed stuk. Mooi, droevig verhaal. Dank jullie wel. Groetjes Karin

 

Wij hebben vanavond geboeid voor het computerscherm gezeten voor De Kraak van de Kluis. Het verhaal was ons bekend omdat wij uit De Bjirmen komen. Indrukwekkend om de geschiedenis op zo’n wijze opnieuw te beleven. Complimenten voor de makers en de spelers! Met groet van Minke Stoer en Siem van der Woude.

 

Hallo, alle spelers en mensen achter de schermen. Als je alle stappen volgde om het geheel te volgen, dan was de uitvoering uitstekend te beleven. Alsof je bij een echte voorstelling was. Zo kun je eens goed inleven, wat dit geweest is toen bij die overval in St. Anna. Eerst zo blij dat het lukte, zodat de Duitsers de lijst niet in handen kregen. En toch, door verraad dat alles misging. Er zijn toen veel helden geweest. Mensen die hielpen om onder te duiken. Een indrukwekkend geheel hebben jullie gebracht. Dank je wel. Tine Palma, Franeker.

 

In een woord geweldig. Een zwaarbeladen dramatisch verhaal, maar zu moai speuld. En regiseerd vansels. vr gr Jan Deelstra


 

 

• 26 september Zomaar een paar huiskamers tijdens de livestream van De kraak van de kluis afgelopen zaterdag. De foto's werden ons toegestuurd uit alle delen van het land (en de wereld). Dank jullie wel allemaal! Voor het mogelijk maken van de maximale beleving!


 

 

• 19 septemberArno Brok, CdK Friesland krijgt de eerste jutezak

De Provincie Friesland heeft, in het kader van 75 jaar Vrijheid voor Nederland, een subsidie toegekend aan onze theaterproductie De Kraak van de Kluis. Wij zijn de Provincie hier zeer erkentelijk voor en daarom bieden we met grote trots het eerste beleefpakket (een jutezak met inhoud) aan de heer Arno Brok aan, Commissaris der Koning in de provincie Friesland. De overhandiging vond plaats in Franeker. Hierna zijn we gestartt  we met het (coronaproof) uitdelen van de beleefpakketten. Fotos: Monique Dijkstra

 

 


 

 

• 15 september was Barbara Nijman (dochter van Riek Stork, verloofde van Lolle Rondaan) aanwezig bij de repetitie. En kreeg alvast een jutezak. 'Wat een enorm leuk pakket! Dit is echt een meerwaarde voor de voorstelling’. Eline de Vries speelt Riek Stork...zeer bijzonder dat ze elkaar ontmoeten!



 

• 12 september. Weer een drukke dag. Nu met inpakken jutezakken. Dankjewel vrijwilligers 

 


• 11 september Hein Jaap Hilarides bij Wim Brons op bezoek bij Muzyk yn Bedriuw van Omrop Fryslân. 


 

• 9 september in de Bildtse Post was vandaag het eerste deel te lezen met achtergrond informatie, er volgen er nog 2 voor de aankomende woensdagen

 

Ook stond er online op de website van de Stienser een mooi persbericht:

Theaterlivestream ‘De kraak van de kluis’

Op 26 september exact om 19.43 uur speelt eenmalig het online theaterstuk ‘De kraak van de kluis’. De productie is gemaakt in het kader van het herdenkingsjaar 75 jaar vrijheid en vertelt het verhaal van 5 Friese verzetsstrijders die onder leiding van Lolle Rondaan op 26 september 1943 een gewapende overval pleegden op het gemeentehuis in het Friese St. Annaparochie en daarmee het bevolkingsregister uit de handen van de Duitse bezetters wisten te veroveren. Om zo te voorkomen dat mannen vanaf 18 jaar tewerk gesteld zouden worden in de Duitse oorlogsindustrie. Schrijver Hein Jaap Hilarides en regisseur Sjoeke Marije Wallendal noemen  de onlinevoorstelling een ‘theatrale thuisbeleving’. Vier van de verzetshelden werden 2 maanden later verraden, 3 ter dood veroordeeld en gefusilleerd in de buurt van Amsterdam, maar uiteindelijk in november 1945 herbegraven op de eerebegraafplaats in Bloemendaal in aanwezigheid van de koninklijke familie.

 

Voor de schrijver Hein Jaap Hilarides gaat het verhaal over meer dan een verzetsgroep uit de Tweede Wereldoorlog. “Het stuk gaat over onderdrukking en wat je tegen onrecht kan doen”, zegt Hilarides, “Los van jezelf, vanuit een ideaal. Het is een productie die is gemaakt om ons te helpen herinneren wat vrijheid is en wat mensen voor ons hebben opgeofferd.” De voorstelling wordt live gespeeld door een groep acteurs in de vorm van een film en hoorspel vanuit een monumentale boerderij in St. Jacobiparochie en gemixt met vooraf opgenomen filmbeelden. De makers zien de digitale voorstelling als een kans om de intergenerationele verbondenheid met het heldenverhaal te versterken. En moedigen de jongere generatie op vanaf de laptop om juist samen op de bank met mensen van de oudere generatie te kijken, uiteraard volkomen coronaproof.

 

Verzet en verraad: gemeentehuis het Bildt

In St. Annaparochie stond het gemeentehuis van gemeente het Bildt, het bevolkingsregister bevond zich achter een zware kluisdeur. In mei 1943 waren juist Bildtse dorpen, zoals Sint. Annaparochie en Sint Jacobiparochie, met hun eigen streektaal, grote brandhaarden van staking en verzet. De 7 mannen die de overval voorbereidden en uitvoerden maakten deel uit van de zogeheten knokploeg (kp) van Sexbierum, ze opereerden vanuit de boerderij Liauckema State. De verzetsdaad was zorgvuldig voorbereid, toch kostte het de mannen anderhalf uur om de kluis leeg te roven en in 7 postzakken via het dak mee te nemen, op de fiets naar hun schuilplaats. Enkele weken later werd de buit verbrand in de bakkersoven van Bakker Wouda. 

De missie leek perfect geslaagd, totdat op 22 november 1943 ’s avonds  om half twaalf 50 Duitsers Liauckema State binnenvielen. En bleek een lid van de knokploeg, Franciscus Hendrikus Adrianus Michon, een verrader, en lid van de SS. In februari, na hun gevangenneming werden Lolle Rondaan (25), Gerrit Schuil (26), Gerben Desiré Oswald (24) en Folkert Bergsma (21)  ter dood veroordeeld en gefusilleerd in de Kennemerduinen. Daar lagen honderden geëxecuteerde verzetsstrijders, waaronder Hannie Schaft. Na de bevrijding volgde er een plechtige herbegraving op de Eerebegraafplaats te Bloemendaal, in aanwezigheid van koningin Wilhelmina, prinses Juliana haar echtgenoot prins Bernhard. Vele honderden in drommen langs de route vanaf de St. Bavokerk. De verrader Michon werd in 1948 tot levenslang veroordeeld, maar kwam al spoedig nadat een gratieverzoek in 1952 was verworpen toch op vrije voeten.

 

Digitale theaterbelevenis

De voorstelling is geschikt voor iedereen vanaf 13 jaar. Vanwege de coronapandemie werd het schrijvers/regisseursteam gedwongen de productie aan te passen naar een livestreamproductie. “Toen Hein Jaap voorstelde om er een digitale voorstelling van te maken, werd ik gelijk enthousiast”, vertelt regisseur Sjoeke Marije Wallendal, “Omdat het ook past bij hoe ik altijd al in mijn voorstellingen van het publiek medespelers maakte. We hebben een pakket ontwikkeld, dat krijgt iedereen vooraf in een jutezak, waarmee kijkers thuis actief meedoen in delen van de voorstellingen zodat ze er met hun zintuigen in gezogen worden.”. Het verhaal draait niet alleen om verzet en verraad, ook de liefde is een rode draad. Lolle Rondaan was verloofd met Riek Stork uit Amsterdam, in een wereld zonder WhatsApp en snapchat, laat Wallendal het publiek de afstandsrelatie en heroïsche strijd voor een vrije toekomst in brieven meevoelen. De rol van Lolle Rondaan wordt vertolkt door Romke Gabe Draaijer, zijn Amsterdamse verloofde Riek Stork wordt gespeeld door Eline de Vries, beide verbonden aan theatergezelschap Tryater. De voorstelling is zowel in het Nederlands, Fries als Bildts en wordt deels ondertiteld.

Een scene uit De Kraak van de Kluis, de overval op Liauckemastate waar Jitske van Liauckema woont.


 

Week 37

-Maandagavond was er een repetitie van Joute Bouma, Dirk Zee, Rienk Nicolai, Johannes Ebbens, Romke-Gabe Draaijer, Frans Michael Verhagen, Marieke Swart en Jitze Grijpstra voor een hoorspel onder regie van Sjoeke-Marije Wallendal.

-Dinsdag een gesprek met één van de laatste levende getuigen van het drama op Liauckema State, de heer Pieter Post. 's Middags opname van 'Oantinken' , een gedicht van A. Brouwer-De Beer dat Hein Jaap Hilarides voor De Kraak van de Kluis  op muziek heeft gezet. Het lied wordt gezongen door Jitze Grijpstra en Marieke Swart en is opgenomen bij Nico Outhuijse in The Grien Room.

-Woensdag bestond voor het projectteam uit vergaderen en regelen en de spelers repeteerden weer op locatie, om 's avonds te vertrekken naar Radio Eenhoorn voor hoorspel-opnames. Vandaag weer geregel en overleg met Sjoeke-Marije en Selma Bierma. Het stappenplan, ontwerp Monique Dijkstra, voor de thuisbeleving naar drukkerij Drukkerij Brandsma Ferwerd gegaan.

-Vrijdag 11 september bij Omrop Fryslân de release van Oantinken, bij Wim Brons tussen 10.30 en 11.00 uur.

Foto's: X-lent

Foto: Marieke Swart, Sjoeke Marije, Jitze Grijpstra en Frans Michael Verhagen

 

• Week 36, De kraak in vogelvlucht:

-maandagavond opname thema-avond bij Radio Eenhoorn met Marre Sloots van Fries Verzetsmuseum en Eddie Schaaf en Klaas Dankert

-dinsdag bellen, mailen, appen;

-woensdagochtend vergadering en woensdag de rest van de dag en donderdag filmopnames voor de overvalscene op Ald Barrahûs, de museumboerderij van Folkert en Bettie Jongbloed, met Henk Penninga van Noorderlicht Film, Wolly Prins, Neeltje van den Brand, Vincent Walsari, Arnold Nouta, Selma Ebbens en de spelers Romke-Gabe Draaijer, Theo Smedes, Frans Michael Verhagen, Rienk Nicolai, Eke Born, Doutzen Hoekstra, Jaap-Jan Hemmes, Auke Kooistra, Johannes Ebbens, en de catering van Selma Bierma en Aaltje Reitsma;

-vrijdagochtend overleg met Marco van der Meer en Selma Bierma voor een filmpje over ons project in corona-tijd met wethouder Jan Dijkstra op de locatie, daarna naar Harlingen voor een gesprek met Anneke Visser over Tjerk Tigchelaar, een vriend en mede-verzetsstrijder van Gerrit Schuil en Gerben Oswald.

-zaterdag bracht Piet Hoekstra van de Bildtse Aardappelweken 1.000 jutezakken, later brachten Gerlof Rienks en Aaltje Wassenaar een deel van de inhoud (die wij natuurlijk niet verklappen), 's middags overleg met Monique Dijkstra en 's avonds nog met Sjoeke-Marije Wallendal.

 

Foto: Landwachter (Auke Kooistra) grijpt Lolle Rondaan (Romke-Gabe Draaijer)


 

• 3 september: Ook nieuwsgierig waar iedereen zit? U kunt hier ook tussen zitten. Tickets: www.dekraakvandekluis.nl

De tweede tribune van het originele theaterstuk is ‘virtueel’ verkocht, want het stuk kan niet uitverkocht raken. De Kraak van de Kluis kan namelijk vanuit de huiskamer worden gevolgd. Iedere kijker krijgt een jutezak met een stappenplan, waarin precies wordt uitgelegd wat de bedoeling is. Wat er verder in die jutezak zit, willen wij nog niet verklappen, dat ziet u zaterdag 26 september! Ophaal moment van jutezak is een paar dagen voor de thuisbeleving.

#75jaarvrijheid #tweedewereldoorlog #verzet #bildts #liefde #verraad #waargebeurd #overval #stayathome #war #peace #liberation #freedom #netherlands #friesland #frisian #26september2020


 

• 2 september: MET WIE BELEEF JIJ DE KRAAK VAN DE KLUIS? Tag degene met wie jij de thuisbeleving wilt zien en win 2 vrijkaarten met 2 beleefpakketten, voor vrijdag 4 september 2020 18.00 uur.  Vrijdagavond wordt bekend gemaakt wie deze heeft gewonnen.

Tineke Boersma uit Winsum heeft 2 kaartjes gewonnen. Gefeliciteerd!!!


 

• 31 augustus: Marre Sloots, conservator van het  Fries Verzetsmuseum in Leeuwarden en Hein Jaap Hilarides, schrijver en initiatiefnemer van De Kraak van de Kluis waren te gast bij Radio Eenhoorn. Klaas Dankert, presentator van Radio Eenhoorn en Eddie Schaaf, techniek.


 

• 26 augustus: De advertentiecampagne is begonnen in De BIldtse Post, De Stienser en Wad tot Stad. In deze krant staat ook een interview met regisseur Sjoeke-Marije Wallendal.


 

• 24 augustus: Vandaag was Omrop Fryslân de hele dag in Ouwe-Syl met 'Simmer yn Aldebiltsyl'. Theunis Jensma (organisatie) en Auke Kooistra (speler) mochten De Kraak van de Kluis toelichtten op de radio. Luister het stukje radio nog terug op Omrop Fryslan.


 

• 22 augustus: Voor Hein Jaap Hilarides een dagje Kraak:

's ochtends decorbouwen met Rypco Bloemhof, Selma Bierma en hait. Daarna de mix van 'Zilvermeeuw', een lied gezongen door Frans Michael Verhagen voor De Kraak van de Kluis, beluisteren in The Grien Room met Nico Outhuijse en Rik Meijer. En tot slot nieuwe flyers rondbrengen, schrijfwerk, appjes beantwoorden van regiseusse Sjoeke-Marije Wallendal en het dagelijkse telefonische contact met filmmaker Henk Penninga van Noorderlicht Film


• 17 augustus:  De schoolvakanties zijn weer voorbij. En de repetities zijn los! Op de foto: Theo Smedes, Frans Michael Verhagen, Riek Nicolai, Eke Born, Jaap Jan, Annette Rodenhuis, Dirk van der Zee en Romke Gabe Draaijer

 


• 13 augustus:  Virtuele tribune. Al 200 huiskamers beleven De Kraak van de Kluis, meer dan 300 stoelen bezet!


 

• 9 augustus:  Op bezoek bij bij huisartsenpraktijk Bögels in het oude gemeentehuis van het Bildt. Hier zit de kluis nog in, waar het bevolkingsregister in lag tijdens de oorlog. Nu dient de kluis als opslag.


 

• 6 augustus:  Acteurs Romke Gabe Draaijer, Jitze Grijpstra en Eline de Vries promoten De Kraak van de Kluis in deze 3e radiospot. Deze is opgenomen bij en mogelijk gemaakt door Radio Eenhoorn en ook daar te beluisteren. www.radioeenhoorn.nl


 

• 30 juli: Acteurs Romke Gabe Draaijer, Rienk Nicolai, Frans Michael Verhagen en Eline de Vries promoten De Kraak van de Kluis in deze 2e radiospot. Deze is opgenomen bij en mogelijk gemaakt door Radio Eenhoorn en ook daar te beluisteren. www.radioeenhoorn.nl


 

29 juli Op locatie naar Liauckama State. Indrukwekkend.

In 1943 was de familie Bruinsma bereid om onderduikers een schuilplaats te bieden. Er werd een speciale kelder aangelegd, waarvan de ingang in een hoek van de gewone kelder zat. Deze ingang was zo ingenieus gemaakt, dat er geen enkele onregelmatigheid in de betegelde vloer te bespeuren was. Bij een eventuele inval zouden de onderduikers niet gevonden worden. (bron: www.oudtzummarum.nl)


 

• 26 juli: Bij De Kraak van de Kluis 🧡🖤 doen alle zintuigen mee. Luisteren is net zo belangrijk als kijken. Naast de livestream-beelden speelt het hoorspel namelijk een grote rol. En het beleefpakket prikkelt de zintuigen proeven, ruiken en voelen!


• 23 juli: Acteurs Eline de Vries en Romke-Gabe Draaijer promoten De Kraak van de Kluis 🧡🖤 in deze radiospot. De radiospot is opgenomen, mogelijk gemaakt en te beluisteren bij Radio Eenhoorn. www.radioeenhoorn.nl


• 15 jul: In diverse kranten, zoals de Stienser staat het persbericht


• 10 juli: Posters en flyers gedrukt bij Brandsma Offset Ferwerd.  


• 8 juli: Een hele pagina over De Kraak van de Kluis in de Bildtse Post! Geschreven door Gerard de Jong.


• 29 juni: Spotje opnemen bij Radio Eenhoorn met de spelers Eline de Vries, Romke Gabe Draaijer, Jitze Grijpstra, Rienk Nicolai en Frans Michael Verhagen.


20 juni: Eerste lezing van het script met de regisseur, schrijver en spelers.